PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO

W PUBLICZNYM GIMNAZJUM W SIEDLISKACH

I.                  Uczniowie na pierwszej lekcji zostają zapoznani z normami wymagań na poszczególne stopnie oraz zasadami oceniania.

II.                 Przed każdym pisemnym sprawdzianem przeprowadzane są lekcje powtórzeniowe utrwalające materiał z danego działu. Jednocześnie informuje się uczniów o tym, jaka będzie forma pracy i kryteria jej oceniania.

III.               Pomiar osiągnięć ucznia odbywa się za pomocą następujących narzędzi:

1.      Odpowiedź ustna – polega na sprawdzeniu wiadomości i umiejętności ucznia w zakresie rozumienia problemu, związków przyczynowo – skutkowych, postaw i przekonań dotyczących danego działu programowego; orientacji w świecie literackim i językowym.

2.      Prace pisemne ( klasowe ):

a)      sprawdziany gramatyczne po każdym dziale

b)      testy pisemne z zadaniami otwartymi i zamkniętymi

c)      dyktando – pisanie ze słuchu

d)      krótkie sprawdziany – kartkówki

e)      zadania klasowe ( wypracowanie na wybrany temat )

3.      Prace terminowe:

a)      krótkie prace domowe o charakterze celowym ( notatka, czytanka )

b)      wypracowania podsumowujące

c)      projekt

d)      portfolio

e)      przeczytanie lektury

f)        referaty i opracowania tematyczne

g)      sprawozdanie lub recenzja z wycieczki, spektaklu itd.

h)      konkursy polonistyczne

i)        recytacja z pamięci poezji lub prozy

4.      Prowadzenie zeszytu przedmiotowego i korzystanie z podręcznika.

5.      Samodzielnie wykonana przez ucznia pomoc dydaktyczna do nauki języka polskiego.

6.      Aktywność ucznia na lekcji.

7.      Samodzielnie przygotowana wystawka lub współudział w inscenizacji.

8.      Praca w grupach ( uwzględniająca samoocenę ucznia ).

IV.              Kryteria oceny poszczególnych form pracy ucznia.

Ocenianie będzie dokonywane w oparciu o skalę obowiązującą w polskim systemie oświaty. Dopuszcza się stosowanie dodatkowych znaków: plus ( +) i minus (-) przy ocenach cząstkowych. Ocenianie będzie jawne, a wystawiane oceny uzasadniane.

1. Sprawdzian pisemny obejmujący dział materiału musi być zapowiedziany na tydzień przed jego przeprowadzeniem. Uczniowie są zobowiązani do uczestniczenia w sprawdzianie w określonym dniu. Jeżeli z przyczyn losowych uczeń nie może pisać sprawdzianu w wyznaczonym terminie, powinien to uczynić w ciągu dwóch tygodni od pierwszej daty sprawdzianu.

W każdym okresie , w klasach I-III, przewiduje się:

a)      dwa zadania klasowe sprawdzające wiadomości z literatury i umiejętności redakcyjne

b)      testy gramatyczne po każdym dziale

c)      1-2 dyktanda

d)      1-2 recytacje

e)      testy znajomości lektury i rozumienia tekstu literackiego – wg potrzeb

Testy uwzględniają wszystkie poziomy wymagań. W zależności od zdobytych punktów, uczniowie otrzymują następujące oceny:

bardzo dobry        91 –100 %

dobry                    75-90%

dostateczny           55-74%

dopuszczający       35-54%

niedostateczny       0-34%

Ocenę celującą przewiduje się w przypadku uzyskania 100% punktów i wykonania ćwiczenia dodatkowego.

2. Krótkie sprawdziany ( odpowiedzi pisemne ) będą wykonywane w ciągu 10-15 minut. Nie będą zapowiedziane i nie podlegają poprawie. Zakres treści tych sprawdzianów obejmuje 3 ostatnie lekcje.

3. Odpowiedzi ustne – na każdą odpowiedź składa się zawartość merytoryczna, argumentacja, wyrażanie sądów i ocen, stawianie tez lub hipotez, uzasadnianie wypowiedzi, poprawne użycie języka polskiego, literackiego. Dodatkowe pytania naprowadzające wpływają na obniżenie oceny.

4. Aktywność ucznia na lekcji – za poprawną odpowiedź, której uczeń udziela podczas lekcji przyznawany jest plus (+). Pięć plusów powoduje wpisanie do dziennika oceny bardzo dobrej.

5.Prace terminowe – oceniana będzie samodzielna praca ucznia na określony termin. Ich zasięg obejmuje gromadzenie i dokumentowanie wiadomości z różnych źródeł, czytanie i twórcze wykorzystanie literatury, wypracowania pisemne będące podsumowaniem wiadomości z lekcji lub z działu literatury. Ponadto oceniane będą osiągnięcia ucznia w konkursach przedmiotowych. Jeżeli uczeń zakwalifikuje się do szczebla ponadszkolnego, otrzyma ocenę o jeden stopień wyższą od proponowanej oceny końcoworocznej. Wszystkie zadane lektury są obowiązkowe. Brak znajomości ich treści i zagadnień z nich wypływających będzie punktowany oceną niedostateczną.

6. Zeszyt przedmiotowy będzie kontrolowany podczas sprawdzania prac domowych, zaś oceniany raz na okres. Przy ocenie zeszytu brane będą pod uwagę następujące elementy:

a)      estetyka pisma i prowadzonych notatek

b)      ortografia i stylistyka

c)      systematyczność notowania i wklejania kart pracy

d)      wzbogacanie zeszytu ciekawymi informacjami i ilustracjami

7. Praca w grupach – będzie oceniana przez ucznia, jako element samooceny oraz przez nauczyciela nadzorującego i sprawdzającego pracę grup. Będą tu uwzględniane następujące elementy:

a)      zaangażowanie

b)      badanie

c)      przekształcanie

d)      prezentacja

8. Samodzielnie wykonana przez ucznia pomoc dydaktyczna do nauki j. polskiego będzie oceniana wg osobno ustalonych kryteriów ( projekt, portfolio ) lub wg następujących norm:

a)      umiejętność wykorzystania informacji z różnych źródeł

b)      wkład pracy ucznia

c)      samodzielność wykonania pracy

d)      estetyka

e)      pomysłowość

9. Samodzielnie przygotowana wystawka, drama, recytacja:

a)      indywidualne predyspozycje ucznia

b)      umiejętność wykorzystania informacji z różnych źródeł

c)      wkład pracy i zaangażowanie

d)      umiejętność prezentacji

V.                 Sposób poprawiania ocen przez uczniów.

1.      Ocenę z odpowiedzi ustnej uczeń poprawia w tej samej formie – sam zgłasza się do poprawy w dowolnym czasie.

2.      Ocenę z pracy pisemnej poprawia w terminie 2 tygodni od otrzymania oceny niezadawalającej ucznia. Jeżeli grupa poprawiających będzie większa niż 3 osoby, poprawa będzie się odbywać w formie pisemnej. Jeżeli grupa będzie mniejsza, poprawa może się odbywać w formie ustnej. Ustnie może także poprawiać ten uczeń, który zgodnie z orzeczeniem PPP, wymaga indywidualnego podejścia lub pomocy nauczyciela.

VI.              Inne ustalenia.

1.      Uczeń ma prawo, bez uzasadnionej przyczyny, być nieprzygotowanym 2 razy na okres.

2.      Jeden raz w ciągu półrocza może wykazać brak zadania domowego

KSZTAŁCONE UMIEJĘTNOŚCI ZDOBYWANIA WIEDZY – ZGODNIE Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ

A – Planowanie, organizowanie i ocenianie własnego uczenia się, przyjmowanie coraz większej odpowiedzialności za własną naukę

B – Skuteczne porozumiewanie się w różnych sytuacjach, prezentacja własnego punktu widzenia i branie pod uwagę poglądów innych ludzi, poprawne posługiwanie się językiem ojczystym, przygotowanie do publicznych wystąpień

C – Efektywne współdziałanie w zespole i praca w grupie, budowanie więzi międzyludzkich, podejmowanie indywidualnych i grupowych decyzji, skuteczne działanie na gruncie zachowania obowiązujących norm

D – Rozwiązywanie problemów w twórczy sposób

E – Poszukiwanie, porządkowanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł oraz efektywne posługiwanie się technologią informacyjną

F – Odnoszenie do praktyki zdobytej wiedzy oraz tworzenie potrzebnych doświadczeń i nawyków

G – Rozwój sprawności umysłowych oraz osobistych zainteresowań

H – Przyswajanie sobie metod i technik negocjacyjnego

Lektura

1. Wybrane utwory z klasyki światowej: Biblia (fragmenty), mitologia (wybór), Homer: Iliada lub Odyseja (fragmenty); Sofokles: Antygona, Pieśń o Rolandzie (fragmenty); W. Szekspir: Romeo i Julia lub Hamlet; M. Cervantes: Don Kichote (fragmenty); K. Dickens: Opowieść wigilijna lub Dawid Copperfield (fragmenty); A. Czechow: wybrana nowela; A. Saint- Exupéry: Mały Książę lub Nocny lot; E. Hemingway: wybrane opowiadanie; C.S.Lewis: Opowieści z Narni, cz. I Lew, Czarownica i stara szafa fragmenty.

2. Wybrane utwory z klasyki polskiej: Bogurodzica; J. Kochanowski: wybrane fraszki, pieśni, psalmy, treny; wybór poezji barokowej; I. Krasicki: wybrane bajki i jedna z satyr; A. Mickiewicz: wybrane bajki i ballady; Dziady cz. II, Pan Tadeusz (fragmenty); J. Słowacki: Balladyna (fragmenty); A. Fredro: Zemsta; H. Sienkiewicz, Krzyżacy lub Quo vadis, wybrana nowela; B. Prus, wybrana nowela; S. Żeromski: Syzyfowe prace, wybrana nowela.

3. Wybór liryki XIX wieku, wybór poezji XX wieku.

4. Wybór nowelistyki z XIX i XX wieku (w tym co najmniej 1 utwór pozytywistyczny).

5. Wybrane utwory współczesnej prozy polskiej i dramatu.

6. Wybrane utwory o dorastaniu, w tym powieści dla młodzieży.

7. Przykłady pamiętnika, dziennika, korespondencji literackich, reportażu, w tym A. Kamiński: Kamienie na szaniec; M. Białoszewski: Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty).

8. Przykłady literatury regionalnej, wkład literatury regionalnej do ogólnopolskiej skarbnicy literackiej.

9. Wybrane z czasopism i prasy codziennej teksty publicystyczne, informacyjne, reklamowe.

10. Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczyciela, w tym literatura popularna (co najmniej jeden w każdej klasie).

11. Inne składniki kultury (np. przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy TV, przekazy ikoniczne, poezja śpiewana).

B. Standardy wymagań z zakresu przedmiotów humanistycznych

I. Czytanie i odbiór tekstów kultury

Uczeń:

1) czyta teksty kultury (w tym źródła historyczne) rozumiane jako wszelkie wytwory kultury materialnej i duchowej człowieka, podlegające odczytywaniu i interpretacji, zwłaszcza teksty kultury należące do polskiego dziedzictwa kulturowego - na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym,

2) interpretuje teksty kultury, uwzględniając intencje nadawcy, odróżnia fakty od opinii, prawdę historyczną od fikcji, dostrzega perswazję, manipulację, wartościowanie,

3) wyszukuje informacje zawarte w różnych tekstach kultury, w szczególności w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatywnych, ilustracjach, mapach, tabelach, diagramach, wykresach, schematach.,

4) dostrzega w odczytywanych tekstach środki wyrazu i określa ich funkcje – dostrzega środki wyrazu typowe dla: tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzieł sztuki plastycznej i muzyki,

5) odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyjnym Polski i świata - odnajduje i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe w polityce, gospodarce, kulturze i życiu społecznym,

6) dostrzega i analizuje konteksty niezbędne do interpretacji tekstów kultury: historyczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny, regionalny i wypowiada się na ich temat oraz wyjaśnia zależności między różnymi rodzajami tekstów kultury (plastyką, muzyką, literaturą),

7) dostrzega wartości wpisane w teksty kultury.

II. Tworzenie własnego tekstu

Uczeń:

1) buduje wypowiedzi poprawne pod względem językowym i stylistycznym, w następujących formach: opis, opowiadanie, charakterystyka, sprawozdanie, recenzja, rozprawka, notatka, plan, reportaż, artykuł, wywiad, ogłoszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pamiętnik,

2) posługuje się kategoriami i pojęciami swoistymi dla przedmiotów humanistycznych i ścieżek edukacyjnych,

3) tworzy teksty o charakterze informacyjnym lub perswazyjnym, dostosowane do sytuacji komunikacyjnej,

4) zna i stosuje zasady organizacji tekstu, tworzy tekst na zadany temat, spójny pod względem logicznym i składniowym,

5) formułuje, porządkuje i wartościuje argumenty uzasadniające stanowisko własne lub cudze,

6) analizuje, porównuje, porządkuje i syntetyzuje informacje zawarte w tekstach kultury,

7) dokonuje celowych operacji na tekście: streszcza, rozwija, przekształca stylistycznie,

8) wypowiada się na temat związków między kulturą rodzimą a innymi kręgami kulturowymi, w tym komentuje powiązania, zwłaszcza między kulturą polską a śródziemnomorską oraz określa te powiązania w różnych obszarach: polityce, kulturze, gospodarce, życiu codziennym, w odniesieniu do przeszłości i w czasach obecnych,

9) formułuje problemy, podaje sposoby ich rozwiązania, wyciąga wnioski, wypowiada się na temat sytuacji problemowej przedstawionej w tekstach kultury.

Kryteria oceniania z przedmiotu język polski

( klasy I – III gimnazjum )

 Dokument zawiera:

1.   Szczegółowe kryteria oceniania do klasy I.

2.   Szczegółowe kryteria oceniania do klasy II.

3.   Szczegółowe kryteria oceniania do klasy III.

4.   Opis osiągnięć uczniów na poszczególne oceny.

5.   Kryteria oceny form wypowiedzi pisemnych.

Opracował zespół przedmiotowy nauczycieli języka polskiego

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DO KLASY I

OCENĘ CELUJĄCĄ

otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania.

·        Twórczo oraz samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania.

·        Proponuje rozwiązania oryginalne i wykraczające poza materiał programowy.

·        Jego wypowiedzi ustne i pisemne są bezbłędne oraz cechują się dojrzałością myślenia.

·        Nie powiela cudzych poglądów, potrafi krytycznie ustosunkować się do językowej, literackiej i kulturalnej rzeczywistości.

·        Bierze udział i osiąga sukcesy w licznych konkursach.

·        Podejmuje działalność literacką lub kulturalną w różnych formach szkolnych, prezentuje wysoki poziom merytoryczny i artystyczny.

OCENĘ BARDZO DOBRĄ

otrzymuje uczeń, który opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności, przewidziany programem nauczania klasy pierwszej.

Kształcenie literackie i kulturowe:

·        Sprawnie posługuje się w wypowiedziach różnymi środkami językowymi (leksykalnymi, składniowymi ), słownictwem o zabarwieniu emocjonalnym.

·        Biegle dokonuje przekształceń tekstu literackiego ( streszczenie, opis, opowiadanie ).

·        Redaguje charakterystykę postaci, charakterystykę porównawczą, umiejętnie wprowadzając cytaty z utworu literackiego, w sposób samodzielny i wszechstronny dokonuje oceny prezentowanego bohatera literackiego.

·        Dokonuje opisu zjawiska, krajobrazu, postaci.

·        Jest świadomym odbiorcą dzieła literackiego, filmowego czy teatralnego.

·        Bezbłędnie dokonuje analizy utworu epickiego, wskazuje elementy świata przedstawionego, typ narracji, określa bohaterów na podstawie języka, jakim się posługują; wyodrębnia akcję, fabułę, epizody, wątki.

·        Wskazuje w tekście środki językowe właściwe dla funkcji wypowiedzi ( np. zwroty do adresata, pytania retoryczne, grzecznościowe, argumentowanie ).

·        Wskazuje w opowiadaniu opisy, określa ich funkcję; rozpoznaje środki językowe służące wyrażaniu uczuć i nastroju w opisach.

·        Interpretuje i analizuje utwór liryczny, określa typ liryki, rodzaj podmiotu lirycznego.

·        Zna typy narracji, omawia poznawcze i moralne walory utworu.

·        Sprawnie omawia symbolikę utworu; nawiązuje do obyczajowości i tradycji narodowej, wskazuje na ciągłość i zmienność, wartości moralne i estetyczne.

·        Gromadzi słownictwo na zadany temat.

Fleksja i składnia

• Omawia klasyfikację imiesłowów i zastosowanie w różnych funkcjach składniowych.
• Poprawnie pisze „nie” z imiesłowami.
• Określa zasady stosowania strony czynnej i biernej.
• Wyjaśnia, na czym polegają osobliwości w odmianie rzeczowników.
• Bezbłędnie przeprowadza klasyfikację zaimków.
• Przeprowadza analizę składniową zdania pojedynczego na trudniejszych przykładach.
• Omawia znaczenie okoliczników, ich funkcje składniowe, sposoby wyrażania, związek z wyrazem określanym.
• Wskazuje różnice między rodzajami zdań współrzędnie złożonych.
• Rozpoznaje zdania okolicznikowe i ich rodzaje.
• Poprawnie stosuje imiesłowowy równoważnik zdania.
• Wskazuje różnice między rodzajami zdań podrzędnych.
• Przedstawia budowę zdania złożonego na wykresie, nazywa zdania składowe.

Słowotwórstwo

·        Wyodrębnia w wyrazie podstawę słowotwórczą i rdzeń, wskazuje na różnice między nimi.

·        Rysuje wykres rodziny wyrazów o mniej przejrzystej budowie.

·        Wskazuje na oboczności, podaje przykłady.

Fonetyka

• Przeprowadza i biegle omawia klasyfikację głosek.
• Charakteryzuje upodobnienia fonetyczne.

OCENĘ DOBRĄ

otrzymuje uczeń, który opanował wiedzę i umiejętności przewidziane podstawą programową, poszerzone o wybrane elementy programu nauczania.

Kształcenie literackie i kulturowe

• Podejmuje próby wypowiadania się w formach trudniejszych ( np. sprawozdanie – recenzja, charakterystyka porównawcza ).
• Podejmuje próby oceny, a także wartościowania problemów i zjawisk dotyczących języka, literatury, kultury.
• Potrafi samodzielnie poprawić większość własnych błędów.
• Wykazuje dobrą znajomość treści omawianych lektur, omawia elementy świata przedstawionego, wskazuje akcję, wątki, bohaterów i ich powiązania; określa typ powieści.
• Wymienia rodzaje i gatunki literackie, określa ich cechy.
• Zna terminy literackie.
• Swobodnie wypowiada się o utworze literackim, nazywa własne stany uczuciowe.
• Wskazuje w utworze poznane środki stylistyczne, dokonuje próby określenia ich funkcji w utworze.

Fleksja i składnia

• Przeprowadza klasyfikację imiesłowów, wskazuje podobieństwa i różnice z czasownikiem, przymiotnikiem i przysłówkiem.
• Określa rolę imiesłowu w zdaniu.
• Wskazuje osobowe i nieosobowe formy czasownika i wskazuje na ich znaczenie.
• Rozpoznaje rzeczowniki o nietypowej odmianie.
• Stosuje w zdaniu rzeczownik o różnych funkcjach składniowych.
• Pisze poprawnie partykuły z innymi częściami mowy.
• Przeprowadza analizę składniową zdania pojedynczego rozwiniętego.
• Wyróżnia w zdaniu okoliczniki i nazywa ich rodzaje.
• Nazywa rodzaje zdań złożonych współrzędnie i podrzędnie.
• Przekształca według schematu zdanie złożone z imiesłowowym równoważnikiem zdania.

Słowotwórstwo

• Tworzy wyrazy pochodne stanowiące różne części mowy.
• Tworzy wyrazy pochodne od wyrażeń przyimkowych i czasowników z formantem zerowym.
• Grupuje wyrazy pokrewne w rodzinę, znajduje rdzeń wyrazowy i jego formy oboczne.
• Rysuje wykres rodziny wyrazów.
• Przeprowadza analizę słowotwórczą wyrazu.

Fonetyka

• Przeprowadza klasyfikację głosek.
• Na konkretnych przykładach zaznacza upodobnienia fonetyczne.
• W miarę dobrze opanował zasady interpunkcyjne i ortograficzne.

OCENĘ DOSTATECZNĄ

otrzymuje uczeń, który opanował wiedzę i umiejętności zawarte w podstawie programowej, w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się.

Kształcenie literackie i kulturowe

• Wypowiada się poprawnie pod względem językowym i rzeczowym.
• Rozpoznaje elementy świata przedstawionego w utworze literackim.
• Poprawnie pisze opowiadanie, opis postaci, list, charakterystykę, streszczenie, sprawozdanie z lektury.
• Przedstawia treść utworów na podstawie cichego czytania tekstu, określa akcję i jej przebieg, wskazuje monologi i dialogi, rozumie motywy postępowania bohaterów.
• Zna pojęcia fraszki, hymnu, satyry, powieści, opowiadania, sonetu, pieśni, kolędy, afirmacji życia, buntu, determinacji, Apokalipsy, Arkadii, cywilizacji, egzystencji, indywidualności, indywidualizmu, utopii.
• Samodzielnie posługuje się znanymi słownikami.
• Zna i stosuje w stopniu dostatecznym zasady interpunkcji i ortografii.

Fleksja i składnia

• Odróżnia imiesłów od innych form czasownika, rozróżnia imiesłowy przymiotnikowe i przysłówkowe.
• Określa funkcje składniowe danych części mowy.
• Rozróżnia okoliczniki.
• Pisze w miarę poprawnie partykuły z czasownikiem.
• Określa formę fleksyjną rzeczownika w zdaniu.
• Wyszukuje w zdaniu przymiotnik, stosuje w poprawnych formach gramatycznych, wyróżnia przymiotniki podlegające stopniowaniu i stopniuje je; określa funkcję w zdaniu.
• Rozróżnia zaimki.
• Rozpoznaje partykuły.
• Na łatwych przykładach przeprowadza analizę zdania pojedynczego, rozpoznaje części mowy i określa ich funkcje składniowe, sporządza wykres zdania.
• Rozróżnia rodzaje okoliczników.
• Rozpoznaje zdania złożone współrzędnie i podrzędnie.
• Wyróżnia imiesłowowy równoważnik zdania.
• Przy pomocy nauczyciela rysuje schemat składniowy zdania złożonego.

Słowotwórstwo

• Na typowych przykładach wyróżnia podstawę słowotwórczą i formant

 ( rodzaje formantów ).

• Porządkuje wyrazy pokrewne w łańcuchy wyrazów podstawowych i pochodnych.
• Zestawia wyrazy pokrewne w rodziny wyrazów.

Fonetyka

• Odróżnia głoski i litery.
• Określa spółgłoski.
• Widzi różnice między mową a pismem.

W zakresie ortografii popełnia nieliczne błędy, zna podstawowe zasady pisowni i interpunkcji.

OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ

otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności pozwalają na samodzielne lub przy pomocy nauczyciela wykonanie zadania o niewielkim stopniu trudności.

• Jego technika czytania i rozumienia tekstu literackiego pozwala na samodzielne opowiadanie odtwórcze.
• Potrafi wskazać fikcję i autentyzm utworu.
• W stopniu zadawalającym pracuje z książką, zaznaczając odpowiednie fragmenty.
• Określa cechy powieści, wskazuje akcję, wątki, bohaterów.
• Pisze charakterystykę bohatera literackiego, opowiadanie odtwórcze, streszczenie.
• Samodzielnie pisze plan ramowy i szczegółowy.
• W wypowiedziach pisemnych popełnia błędy językowe, stylistyczne, logiczne i ortograficzne, ale nie przekreślają całkowicie wartości pracy i wysiłku, jaki włożył w ich napisanie.
• Potrafi rozpoznać odmienne i nieodmienne części mowy.
• Wskazuje na prostych przykładach imiesłowy.
• Wyodrębnia w zdaniu okoliczniki bez ich nazywania.
• Rozpoznaje typy zdań ( pojedyncze i złożone ).
• Dokonuje wykresu prostego zdania pojedynczego lub złożonego.
• Na prostych przykładach tworzy rodzinę wyrazów.
• Rozpoznaje samogłoski i spółgłoski.
• Dzieli wyrazy na sylaby, głoski i litery.
• Odróżnia wyrazy podstawowe i pochodne.

OCENĘ NIEDOSTATECZNĄ

otrzymuje uczeń, który:

·        Nie opanował elementarnych wiadomości dotyczących gatunków literackich, ich budowy, analizy utworu literackiego.

·        Ma słaby zakres słownictwa, błędnie redaguje swe wypowiedzi ( pod względem językowym i rzeczowym ).

·        Nie opanował techniki głośnego i cichego czytania tekstu w stopniu zadawalającym, ma trudności ze zrozumieniem lektury.

·        W wypowiedziach pisemnych nie przestrzega zasad ortograficznych, interpunkcyjnych, językowo – logicznych, stylistycznych.

·        Ma kłopoty z rozpoznawaniem odmiennych i nieodmiennych części mowy.

·        Nie rozpoznaje wyrazów podstawowych i pochodnych.

·        Nie odróżnia samogłosek i spółgłosek.

·        Nawet przy pomocy nauczyciela nie jest w stanie rozwiązać zagadnień o elementarnym stopniu trudności.

·        Nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą.

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DO KLASY  II

Ocena celująca:

• Uczeń samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania.
• Proponuje rozwiązania wykraczające poza materiał programowy.
• Wypowiedzi ustne i pisemne świadczą o systematycznym pogłębianiu zdobytej wiedzy.
• Uczestniczy i osiąga sukcesy w konkursach języka polskiego na szczeblu rejonowym, wojewódzkim. Uczestniczy w konkursach literackich.
• Podejmuje działalność literacką lub kulturalną w różnych formach

     ( gazetka szkolna, kółko teatralne lub polonistyczne itp. )

• Prezentuje wysoki poziom merytoryczny i artystyczny.
• Potrafi krytycznie ustosunkować się do literatury, językowej i kulturalnej rzeczywistości.
• Prace pisemne pisze bezbłędnie.

FLEKSJA I SKŁADNIA

• Biegle klasyfikuje części mowy, określa ich formę gramatyczną i funkcję składniową.
• Potrafi omówić osobliwości w odmianie rzeczowników i czasowników
• Rozróżnia typy liczebników, odmienia je.
• Umie przedstawić podział zaimków ze względu na funkcję w zdaniu i zastępowaną część mowy; umiejętnie stosuje zaimki w zdaniu.
• Wykonuje wykresy zdań złożonych.
• Wskazuje błędnie sformułowane zdania, potrafi nazwać rodzaj błędu i poprawić go.
• Rozróżnia mowę zależną i niezależną, zdania i wyrazy wtrącone, stosując je w wypowiedziach pisemnych.

SŁOWOTWÓRSTWO

• Bezbłędnie dokonuje analizy słowotwórczej wyrazu, określa jego znaczenie realne i słowotwórcze.
• Umie omówić funkcje formantów.

FONETYKA

• Bardzo dobrze zna klasyfikację głosek.
• Charakteryzuje rodzaje upodobnień fonetycznych.
• Poprawnie wyróżnia wyrazy bezakcentowe.

Ocena bardzo dobra:

• Uczeń opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności określony programem nauczania kl.II.
• Wypowiedzi ustne i pisemne są całkowicie poprawne pod względem stylistyczno – językowym, logicznym i rzeczowym.
• Potrafi samodzielnie zanalizować i zinterpretować utwory liryczne, epickie i dramatyczne; wyodrębnia tropy stylistyczne, określa ich funkcje w utworze literackim.
• Rozpoznaje rodzaje i gatunki literackie oraz ich cechy gatunkowe.
• Posiada bardzo dobrą znajomość utworów literackich przewidzianych w programie nauczania.
• Prace pisemne świadczą o znajomości problematyki, kompozycji, reguł gramatycznych i interpunkcyjnych; wyraża własne sądy i przemyślenia dotyczące różnych tekstów.
• Umiejętnie wypowiada się w opisie przeżyć wewnętrznych o uczuciach i doznaniach bohaterów, używa słownictwa nacechowanego emocjonalnie.
• W opowiadaniach stosuje słownictwo ożywiające relację, oceniające, wykorzystuje różne konstrukcje składniowe, urozmaica wypowiedź dialogami, monologami, opisami, cytatami.

FLEKSJA I SKŁADNIA

• Biegle klasyfikuje części mowy, określa ich formę gramatyczną i funkcję składniową.
• Umie przedstawić podział zaimków ze względu na funkcję w zdaniu i zastępowaną część mowy, umiejętnie stosuje zaimki w zdaniu.
• Wykonuje wykresy zdań złożonych.
• Wskazuje błędnie sformułowane zdania, potrafi nazwać rodzaj błędu i poprawić go.

SŁOWOTWÓRSTWO

• Bezbłędnie dokonuje analizy słowotwórczej wyrazu, określa jego znaczenie realne i słowotwórcze.
• Umie omówić funkcje formantów słowotwórczych.
• Biegle nazywa i analizuje kategorie słowotwórcze wyrazów.

FONETYKA

• Bardzo dobrze zna klasyfikację głosek.
• Charakteryzuje rodzaje upodobnień fonetycznych..

ORTOGRAFIA

• Opanował w stopniu bardzo dobrym zasady ortografii.
• Poprawnie stosuje znaki interpunkcyjne.
• Potrafi w wypowiedziach oddzielić człony równorzędne pod względem logiczno – składniowym.

Ocena dobra:

• Uczeń opanował wiadomości i umiejętności przewidziane podstawą programową oraz elementy wybrane z programu w kl. II.
• W zależności od celu komunikacji różnie kształtuje swoje wypowiedzi.
• Osiąga spójność tekstu lub wypowiedzi poprzez parafrazę tekstu, a także stosowanie wyrazów spajających.
• Samodzielnie potrafi poprawić większość błędów językowych i stylistycznych.
• Poprawnie redaguje wszystkie formy wypowiedzi.
• Zna treść wymaganych programem lektur.
• Rozpoznaje rodzaje i gatunki literackie.
• Dokonuje interpretacji tekstu poetyckiego, wskazuje i nazywa środki poetyckie.

FLEKSJA I SKŁADNIA

• Posiada usystematyzowane wiadomości o częściach mowy.
• Poprawnie określa formę gramatyczną odmiennych części mowy.
• Wykonuje rozbiór logiczny i gramatyczny zdania łącznie z wykresem związków wyrazowych.
• Wyodrębnia rodzaje zdań.
• Poprawnie przekształca i stosuje imiesłowowy równoważnik zdania.

SŁOWOTWÓRSTWO

• Oddziela formant od podstawy słowotwórczej, nazywa formanty, wskazuje oboczności.
• Sporządza wykresy rodziny wyrazów.
• Odróżnia zrosty, złożenia, zestawienia, typy skrótowców.

FONETYKA

• Przeprowadza klasyfikację głosek.
• Umie rozpoznać upodobnienia fonetyczne.
• W miarę dobrze opanował zasady ortograficzne i interpunkcyjne.

Ocena dostateczna:

• Uczeń opanował wiedzę i umiejętności w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się.
• Wypowiada się poprawnie pod względem językowym i rzeczowym.
• Pisze poprawnie: opowiadanie, opis postaci, sprawozdanie, charakterystykę, streszczenie, plan rozprawki, elementy recenzji a także zna zasady przemówienia.
• Na prostym przykładzie omawia cechy dramatu.
• Wyodrębnia elementy budowy wiersza, wskazuje rymy, podstawowe środki stylistyczne.
• Umie się posługiwać słownikami i encyklopediami.

FLEKSJA I SKŁADNIA

• Rozróżnia części mowy.
• Umie dokonać rozbioru logicznego i gramatycznego ( proste przykłady ).
• Rozróżnia zdania podrzędnie i współrzędnie złożone.
• Potrafi wskazać mowę zależną i niezależną.

SŁOWOTWÓRSTWO

• Tworzy wyrazy pochodne.
• Oddziela podstawę słowotwórczą od formantu, tworzy rodzinę wyrazów.
• Wskazuje wyrazy złożone, skróty i skrótowce.

FONETYKA

• Odróżnia głoski i litery.
• Określa głoski.

ORTOGRAFIA

• Popełnia nieliczne błędy ortograficzne.
• Zna podstawowe zasady ortograficzne oraz pisownię partykuł z różnymi częściami mowy.
• Zna zasadę stosowania wielkich liter.
• Zna reguły interpunkcji w zdaniach pojedynczych i złożonych.

Ocena dopuszczająca:

• Uczeń samodzielnie lub przy pomocy nauczyciela wykonuje proste zadanie przewidziane w programie nauczania.
• Rozumie czytany i analizowany na lekcji tekst.
• Popełnione błędy nie przekreślają wartości pracy i wysiłku, jaki włożył w jej napisanie.
• Poprawnie redaguje proste formy wypowiedzi: opowiadanie, list, sprawozdanie, opis postaci, charakterystykę.
• Przy pomocy nauczyciela rozróżnia części mowy i zdania.
• Rozpoznaje zdanie pojedyncze i złożone.
• Odróżnia zdanie podrzędnie złożone od współrzędnie złożonego.
• Dzieli wyraz na głoski, litery i sylaby.
• Określa głoski ( ustne, nosowe, miękkie, twarde, dźwięczne, bezdźwięczne ).

Ocena niedostateczna:

• Uczeń nie opanował wiadomości podstawowych w zakresie fleksji, składni, słowotwórstwa i fonetyki.
• Popełnia podstawowe błędy ortograficzne.
• Nie przeczytał żadnej lektury.
• Pisemne prace nie są poprawne pod względem rzeczowym, logicznym i stylistycznym.
• Nie rozumie tematyki przeczytanego tekstu. Nawet z pomocą nauczyciela nie jest w stanie rozwiązać zagadnienia o elementarnym stopniu trudności.

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DO KLASY III.

OCENA CELUJĄCA:

• Uczeń samodzielnie i twórczo rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania.
• Proponuje rozwiązania oryginalne i wykraczające poza materiał programowy.
• Wypowiedzi pisemne i ustne cechują się dojrzałością myślenia, świadczą o systematycznym pogłębianiu wiedzy.
• Nie powiela cudzych poglądów, potrafi krytycznie ustosunkować się do językowej, literackiej i kulturalnej rzeczywistości.
• Bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach języka polskiego na szczeblu regionalnym.
• Podejmuje działalność literacką lub kulturalną w różnych formach: szkolna gazetka, koła polonistyczne lub teatralne, przygotowanie gier dramatycznych, quizów polonistycznych.
• Prace pisemne są bezbłędne.

OCENA BARDZO DOBRA:

• Uczeń opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności określony programem.
• Wypowiedzi ustne i pisemne są całkowicie poprawne pod względem stylistyczno – językowym, logicznym, rzeczowym.
• Potrafi samodzielnie zanalizować i zinterpretować utwory liryczne, epickie i dramatyczne przewidziane programem.
• Prace pisemne świadczą o znajomości problematyki, kompozycji, znajomości reguł gramatycznych i interpunkcyjnych oraz ortograficznych.
• Świadomie i celowo uatrakcyjnia własną wypowiedź pod względem stylistyczno – składniowym, nadaje jej odpowiednią tonację.
• W zakresie kształcenia językowego opanował wszystkie omawiane zagadnienia gramatyczne i potrafi zastosować je w konkretnych sytuacjach językowych.
•  

OCENA DOBRA:

• Uczeń opanował wiadomości i umiejętności przewidziane podstawą programową, zna treści omawianych tekstów oraz lektur.
• Gromadzi argumenty za i przeciw, notuje je w formie zdań i równoważników, formułuje wnioski.
• Stosuje poprawne formy skrótowców często pojawiające się w życiu codziennym.
• Rozumie potoczne związki frazeologiczne odnoszące się do cech człowieka, używa ich odpowiedników bliskoznacznych we własnej wypowiedzi.
• Buduje spójny tekst adekwatny do adresata i tematyki zgodnie z otrzymaną instrukcją.
• Formułuje własne stanowiska, podaje argumenty oraz wnioski.
• Buduje wypowiedzi na temat własnej osoby.
• Dobrze opanował materiał językowy, ortograficzny i interpunkcyjny.
•  

OCENA DOSTATECZNA:

• Uczeń w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się opanował wiedzę i umiejętności zawarte w podstawie programowej.
• Stosuje określenia wyrażone w różny sposób.
• Tworzy odczasownikowe nazwy osób, właściwie dobierając formanty.
• Nazywa czynności człowieka za pomocą rzeczownika i czasownika.
• Buduje proste uzasadnienie, posługuje się zdaniem złożonym podrzędnie.
• Podaje pożądane cechy osób w różnych rolach społecznych, stosuje trafnie dobrane formy czasowników.
• Redaguje prostą wypowiedź skierowaną do określonego adresata, nadając jej formę listu, stosuje wielką literę i poprawną interpunkcję.
• Buduje wypowiedzi z pozycji wybranej przez siebie osoby.
• W miarę dobrze opanował zasady ortograficzne.
• Zna treść omawianych tekstów i lektur.
•  

OCENA DOPUSZCZAJĄCA:

• Uczeń samodzielnie lub przy pomocy nauczyciela wykonuje zadania o niewielkim stopniu trudności.
• Technika cichego i głośnego czytania pozwala na zrozumienie tekstu.
• Błędy językowe, stylistyczne, logiczne i ortograficzne popełniane w wypowiedziach pisemnych nie przekreślają wartości pracy i wysiłku, jaki uczeń włożył w ich napisanie.
• Zna podstawowe zasady ortograficzne.
• Zna treści lektur oraz omawianych na lekcjach tekstów lirycznych, epickich i dramatycznych.
•  

OCENA NIEDOSTATECZNA:

• Uczeń nie opanował podstawowych wiadomości z fleksji, składni, słowotwórstwa, ortografii, w zakresie redagowania poznanych form wypowiedzi oraz elementarnych wiadomości z zakresu budowy i analizy utworów literackich przewidzianych podstawą programową.
• Jego wypowiedzi nie są poprawne pod względem językowym i rzeczowym.
• W wypowiedziach pisemnych nie przestrzega reguł ortograficznych.
• Nie zna treści utworów lirycznych, epickich i dramatycznych omawianych na lekcjach, nie przeczytał lektur.
• Nawet przy pomocy nauczyciela nie jest w stanie rozwiązać zagadnienia o elementarnym stopniu trudności.

KRYTERIA OCENY FORM WYPOWIEDZI PISEMNYCH.

OPOWIADANIE:

• Zrozumienie tekstu.
• Celowy dobór materiału z tekstu, wyszukiwanie informacji, podawanie informacji w zróżnicowanej formie.
• Logiczność i wewnętrzna spójność wypowiedzi, zachowanie związków przyczynowo – skutkowych.
• Trafność i przejrzystość układu graficznego, odpowiednio do koncepcji pracy, odpowiednio do zastosowanej formy wypowiedzi.
• Urozmaicenie narracji przez wprowadzenie np. partii opisowych, dialogu.
• Sprawność stylistyczna, operowanie bogatym słownictwem.
• Poprawność frazeologiczna.
• Poprawność gramatyczna ( fleksyjna, słowotwórcza, składniowa ).
• Poprawność interpunkcyjna.
• Poprawność ortograficzna.

CHARAKTERYSTYKA:

• Zrozumienie tematu.
• Nazywanie cech charakteru na podstawie tekstu.
• Uzasadnianie cech charakteru w związku z tekstem.
• Formułowanie oceny charakteryzowanej postaci.
• Logiczność i wewnętrzna spójność wypowiedzi.
• Trafność i przejrzystość układu graficznego, odpowiednio do koncepcji pracy.
• Sprawność stylistyczna, operowanie bogatym słownictwem.
• Poprawność frazeologiczna, gramatyczna, interpunkcyjna, ortograficzna.

OPIS:

• Zrozumienie tematu.
• Uwzględnienie elementów świata przedstawionego.
• Opisywanie elementów świata przedstawionego.
• Logiczna i wewnętrzna spójność wypowiedzi.
• Trafność i przejrzystość układu graficznego.
• Sprawność stylistyczna, frazeologiczna, gramatyczna, interpunkcyjna, ortograficzna.

PRZEPIS:

• Zrozumienie polecenia.
• Precyzja informacji ( obecność okoliczników sposobu, czasu, miejsca, celu ).
• Funkcjonalna forma i właściwy układ graficzny.
• Oryginalność pomysłów.
• Właściwy dobór słów i zwrotów.
• Poprawność gramatyczna, ortograficzna.

REKLAMA:

• Zrozumienie polecenia.
• Oryginalność pomysłu.
• Funkcjonalność formy.
• Właściwy dobór słów i zwrotów.
• Poprawność i funkcjonalność składni z właściwą interpunkcją.
• Poprawność stylistyczna, interpunkcyjna.

ZAPROSZENIE:

• Zrozumienie polecenia.
• Czytelny adres i jasno określony cel.
• Oryginalność pomysłu.
• Funkcjonalność formy i układu graficznego.
• Odpowiednie słownictwo.
• Poprawność ortograficzna, gramatyczna.

LIST:

• Zrozumienie tematu.
• Celowy dobór materiału z tekstu.
• Osobisty charakter wypowiedzi ( poprzez wyrażanie własnych opinii i sądów ).
• Obecność zwrotów do adresata.
• Poprawność kompozycji z zachowaniem reguł należytych formie listu.
• Trafność i przejrzystość układu graficznego.
• Logiczność i spójność wypowiedzi.
• Zastosowanie formuł grzecznościowych.

SPRAWOZDANIE:

• Zrozumienie tematu.
• Pozostawanie w zgodzie z przedstawionymi w tekście zdarzeniami.
• Trafny wybór najistotniejszych zdarzeń.
• Logiczność i wewnętrzna spójność wypowiedzi.
• Sprawność stylistyczna, frazeologiczna, ortograficzna.

NOTATKA:

• Zrozumienie polecenia.
• Rzeczowość i zwięzłość wypowiedzi.
• Umiejętność wyboru informacji.
• Funkcjonalność formy.
• Poprawność gramatyczna, ortograficzna.

OGŁOSZENIE:

• Zrozumienie polecenia.
• Sprecyzowanie treści ogłoszenia.
• Zwięzłość i precyzja informacji.
• Funkcjonalna forma i właściwy układ graficzny.
• Odpowiednie słownictwo.
• Poprawność konstrukcji składniowych i interpunkcji.
• Poprawność użycia form gramatycznych.
• Poprawność ortograficzna.

.